• Śpiewnik Redemptorystów
    Rok Świętego Gerarda Majelli
    Portal Kaznodziejski
    Kult Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Płyta CD z pieśniami do MBNP
  • Menu

    O. prof. Bernard Häring CSsR – teolog moralista

    Przypominamy sylwetkę naszego Współbrata o. prof. Bernarda Häringa CSsR, teologa moralisty, który wywarł wielki wpływ na rozwój teologii moralnej w drugiej połowy XX w. 24 października 2016 r. papież Franciszek, podczas swego spotkania z jezuitami, docenił go jako jednego z pierwszych, którzy szukali dróg odnowy teologii moralnej. Redemptoryści, wzorem swego Założyciela, św. Alfonsa Liguori, szczególnie poświęcają się refleksji nad tą dziedziną życia chrześcijańskiego i prowadzą w Rzymie Akademię Alfonsjańską, wyższy instytut teologii moralnej afiliowany do Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego.

    Poniżej zamieszczamy artykuł ks. prof. Alojzego Marcola na jego temat zamieszczony w Studia Theologica Varsaviensia 29/2, s. 113-123. Pełna wersja artykułu z przypisami w pliku pdf na dole strony.

    WIĘCEJ: Franciszek: o. Bernard Häring szukał nowych dróg dla rozkwitu teologii moralnej

    * * *

    Profesor Bernard Häring – teolog moralista

     

    Z życia i twórczości Bernarda Häringa

    Bernhard Häring urodził się 10 listopada 1912 roku jako jedenaste z dwanaściorga dzieci w Bottingen w Szwabii. W 1933 roku złożył maturę w Gunzburg k. Ulm. W 1934 roku wstąpił do Zgromadzenia Redemptorystów w Gars am Inn, gdzie w 1939 roku przyjął święcenia kapłańskie. We wrześniu 1940 roku zapisał się na uniwersytet w Tybindze i natychmiast powołany został do służby wojskowej. Przebywał z grupą sanitariuszy najpierw w Normandii (Bayeux), a od maja 1941 roku w Polsce w pobliżu granicy ze Związkiem Radzieckim (Sokółka). Losy wojny rzuciły go w rejon Charkowa i Woroneża. Po kapitulacji VI Armii gen. Paulusa wracał przez Kursk i na Helu znalazł się w niewoli rosyjskiej, z której uwolnili go Polacy przebierając go w sutannę. Do jesieni 1945 r. pracował duszpastersko w Jastarni i Kuźnicy.

    bernhardharing0001Jesienią tegoż roku wrócił do domu zakonnego w Stuttgarcie, skąd na polecenie przełożonego z Gars kontynuuje w Tybindze studia specjalistyczne. Słuchał w tym czasie wykładów prof. K. Adama, R. Guardiniego, Th. Steinbuchela, a także znanych profesorów protestanckich: Koberlego, Thielickego i Rickerta. W 1947 roku ma miejsce promocja u prof. Th. Steinbuchela na podstawie rozprawy Das Heilige und das Gute, dotyczącej stosunku religii i etyki, a mającej wydźwięk ekumeniczny. W tym samym roku podejmuje wykłady z zakresu teologii moralnej w instytucie zakonnym w Gars am Inn. Doszły do tego wykłady z socjologii rodziny i socjologii religii.

    Na rok 1948 przypada pierwszy pobyt w Rzymie i zetknięcie się z Akademią Alfonsjańską, w której w latach 1950-53 wykłada co roku przez jeden semestr. Charakterystyczne były tematy jego wykładów: ,,Nawrócenie jako fundamentalna perspektywa teologii moralnej” i „Czego teologowie katoliccy mogą się nauczyć od teologów prawosławnych i protestanckich?” Po śmierci generała redemptorystów, O. Leonarda Buijs, Academia Alfonsiana zawiesza swoją działalność na okres czterech lat. W 1954 roku Haring wydaje głośne kompendium teologii moralnej Das Gesetz Christi — dzieło o przełomowym znaczeniu, w którym zamiast posłuszeństwa akcentuje zasadę odpowiedzialności. W krótkim czasie dzieło przełożono na 14 języków. Święte Oficjum natomiast przyjęło dzieło Häringa bez entuzjazmu.

    W okresie Soboru Watykańskiego II o. Häring jako ekspert odgrywa poważną rolę w przygotowywaniu dokumentów soborowych, np. akapitu o udoskonaleniu teologii moralnej, o małżeństwie i rodzinie w Gaudium et spes, ale także innych tekstów. Chętnie zasięgano jego rady w sprawach teologicznomoralnych.

    Od 1962 roku Häring prowadził ożywioną działalność w instytutach i uniwersytetach Stanów Zjednoczonych, gdzie wysoko ceniono jego postawę kapłańską i ludzką. Uzyskał w tym czasie kilka doktoratów honoris causa.

    W 1968 roku światowym echem odbił się jego sprzeciw wobec domniemanego rygoryzmu encykliki Humanae vitae, wyrażony w artykule The Encyclical Crisis: Contradiction Can and Must be a Service to the Pope oraz w książce Brennpunkt Ehe. Heutige Probleme und Perspektiven in Tradition und Lehramt i w Krise um Humanae vitae.

    Gdy we wrześniu 1968 roku powrócił do Rzymu, kard. A. Cicognani zarzucił mu występowanie przeciw Urzędowi Nauczycielskiemu, w tym także zwalczanie celibatu. W wyniku powstałych napięć dochodzi w latach 1975-79 w Kongregacji Nauki Wiary do postępowania doktrynalnego przeciw B. Häringowi. Momentem wyzwalającym stała się jego Etica medica, Roma 1972, której zarzucano ,,moralny relatywizm”, choć tło procesu było szersze. Do wyraźnego zaostrzenia konfliktu z Kongregacją przyczynił się artykuł dotyczący deklaracji tejże Kongregacji Persona humana: Reflexionen zur Erklarung der Glaubenskongregation uber einige Fragen der Sexualethik oraz odpowiedź Häringa na list czytelniczy w „Famiglia Cristiana” z 23 V 1978, s. 9.

    W piśmie z 18 maja 1977, Prot. N. 13/59, Kongregacja przedstawiła Häringowi zarzuty odnośnie do niektórych jego poglądów. Na pierwszym miejscu prefekt Kongregacji Nauki Wiary domagał się, aby wobec ograniczonego przygotowania teologicznego czytelników, w publikacjach wyraźnie rozróżniać pomiędzy tym, co stanowi nienaruszalne dziedzictwo wiary, a mniej lub bardziej problematycznymi poglądami teologicznymi. Podkreśla się, że tą dokładnie troską inspirowana jest interwencja Kongregacji Nauki Wiary. Jednocześnie przypomina się Häringowi, że pomiędzy teologami a Urzędem Nauczycielskim powinien istnieć konstruktywny dialog i klimat odpowiedzialnej współpracy. Cytuje się nawet wyjątki tez wypracowanych przez Międzynarodową Komisję Teologiczną w Rzymie na temat zadań Urzędu Nauczycielskiego i funkcji teologów, która w pewnym sensie ma być pośredniczeniem między