Popularna książka o miłości
„Umiłowanie Jezusa Chrystusa w życiu codziennym” jest z pewnością jedną z najbardziej znanych książek św. Alfonsa Marii de Liguori, założyciela redemptorystów. Została opublikowana w Neapolu w 1768 r. i do dzisiaj miała ponad 500 wydań w różnych językach. Formowała całe pokolenia katolików. Jest to dzieło, które powstało w okresie ludzkiej i duchowej dojrzałości św. Alfonsa. Jego pisanie zakończył on bowiem, gdy miał 72 lata życia i ponad trzydzieści lat misjonarskiego doświadczenia. Sam św. Alfons w liście do weneckiego wydawcy swoich dzieł nie wahał się nazwać tego dzieła „najpobożniejszym i najbardziej pożytecznym ze wszystkich”.
Cały tekst „Umiłowania Jezusa Chrystusa w życiu codziennym” jest zbudowany jako komentarz do 13 rozdziału Pierwszego listu św. Pawła Apostoła do Koryntian i szkicuje syntezę życia chrześcijańskiego, skoncentrowaną na miłości.
Książka składa się z 17 rozdziałów, które kończą się streszczeniem, w którym Święty podsumowuje najważniejsze myśli. W pierwszych trzech rozdziałach czytelnik jest zaproszony do zgłębienia radykalizmu miłości Boga do człowieka i wynikającej z tego konieczności przyjęcia jej i odpowiedzenia na nią. W pozostałych rozdziałach są wyliczone konkretne sposoby realizacji tej postawy.
Książka ta stanowi swego rodzaju syntezę myśli Świętego o tym, czym jest życie duchowe. Kreśli w niej „program życia duchowego” dla wszystkich, także dla żyjących z dala od Boga. Proponuje im „drogę doskonałej miłości”, będącą odpowiedzią na niesłychaną miłość Boga objawioną w Jezusie Chrystusie.
Ale spójrzmy po kolei… Popatrzmy najpierw na narodziny książki.
Aby zrozumieć, dlaczego św. Alfons Liguori napisał tę książkę, musimy odnieść się, choćby krótko, do redemptorystowskiej metody misyjnej, jak opisuje ją pierwszy biograf naszego Świętego, o. Antonio Tannoia. Mówiąc o systemie, którym posługiwał się św. Alfons w czasie swoich misji, Tannoia opisał go w ten sposób: „Alfons nie chciał, aby jego misje były, jak to się mówi, słomianym ogniem, który wiele obiecuje i nic nie może zdziałać; chciał, aby nie były one chwilowym i przelotnym porywem, ale pragnął, aby w ludziach pobożność zakorzeniła się i utrwaliła”.
Właśnie w tym celu, aby uniknąć niebezpieczeństwa, że działalność duszpasterska stanie się wydarzeniem emocjonującym, które jednak szybko się wypali jak „słomiany ogień”, jak to nazywał św. Alfons, całe misyjne przepowiadanie było zbudowane w ten sposób, aby mogło doprowadzić ludzi do medytacji Jezusa Ukrzyżowanego. Krótko mówiąc, nasz Święty pragnął, aby ludzie nauczyli się medytować wielkość krzyża, nie jako narzędzia śmierci, ale jako gestu miłości, który również ze swej strony rodzi miłość. W tym celu podczas ostatnich dni misji sami misjonarze, po nauczeniu wiernych metody modlitwy myślnej, przez około „pół godziny praktykowali medytację bolesnej męki Jezusa Chrystusa. Ich słowa dotyczące męki Pańskiej były tak pełne słodyczy, że widziało się, jak w kościele płynęły rzeki łez; i tam, gdzie przedtem płakano z powodu cierpienia, w tej medytacji czyniono to z powodu miłości” (Tannoia, s. 308-313).
Już z tych kilku słów można zauważyć nić przewodnią projektu św. Alfonsa i jego misjonarskiej wspólnoty: miłość do najbardziej opuszczonych. Ta miłość charakteryzowała Alfonsa najpierw w jego praktyce adwokackiej, a potem stała się podstawą wyboru kapłaństwa i jego decyzji o powołaniu do istnienia Zgromadzenia Redemptorystów będącego w nieustannej misji, podejmującego życie pośród ludności wsi.
Dla niego każdy człowiek, również ten najprostszy, jest kochany przez Boga w sposób wierny i miłosierny. Każdy więc może wyzwolić się z grzechu i wejść z ufnością na drogę wiodącą ku świętości. Przez swoje kazania i pisma św. Alfons pragnie dotrzeć przede wszystkim do najbardziej opuszczonych, aby ułatwić im spotkanie z Ewangelią miłości. Jego duchowa propozycja opiera się na solidnych podstawach teologicznych i przedstawiana jest przy pomocy prostego i ciepłego języka, zatroskanego przede wszystkim o praktyczne owoce.
Książka ta, tak niewielka, ale o wielkiej kondensacji treści, już od samego tytułu „Umiłowanie Jezusa Chrystusa w życiu codziennym” (oryginał włoski: „praktyka miłości”) w konkretny sposób pragnie dać czytelnikowi podstawowy punkt odniesienia dla jego życia: tylko ten, kto podda się prawdziwej miłości, może być znakiem miłości Boga.
Alfonso V. Amarante CSsR, profesor Akademii Alfonsjańskiej w Rzymie
NB. Książka „Umiłowanie Jezusa Chrystusa w życiu codziennym”, czytana od kilku miesięcy w krótkich fragmentach w Radiu Maryja, została ponownie wydana w języku polskim i jest dostępna w wydawnictwie redemptorystów Homo Dei.
