• Portal Kaznodziejski
    Rekolekcje i wypoczynek – CADR i Scala W górach i nad morzem
    Charyzmat i duchowość
    Pomoc Ukrainie
  • Menu

    Św. Klemens Hofbauer na obrazie „Konstytucja 3 Maja” Jana Matejki

    Mało znanym jest fakt, że na obrazie „Konstytucja 3 Maja” Jana Matejki znajduje się postać św. Klemensa Hofbauera, redemptorysty, Apostoła Warszawy.

    Św. Klemens w 1791 r. już od czterech lat pracował w stolicy Polski, razem ze swymi dwoma Współbraćmi byli pierwszymi redemptorystami za Alpami. Od początku, przy niemieckim kościele św. Benona, rozpoczęli, mimo początkowych trudności językowych i kulturowych, owocną pracę misyjną, charytatywną i edukacyjną. Kościół, w którym pracował, mieści nie więcej niż dwieście osób, a wiernych przewijało się tylu, że w ciągu roku rozdzielano sto tysięcy komunii świętych. Dzieci z biednych rodzin nie miały żadnych szans na awans społeczny – w szkole prowadzonej przez św. Klemensa było ich ponad czterysta i mogły kształcić się za darmo. Wszystko to miało miejsce w okresie działania Komisji Edukacji Narodowej, a św. Klemens wprowadzał jej reformy. W szkole również uczono geografii, biologii, matematyki i języków obcych.

    Fragment książki o. Adama Owczarskiego CSsR „Redemptoryści benonici w Warszawie 1787-1808”, Wydawnictwo Homo Dei, Kraków 2000, s.28-29:

    W 1764 r. na tronie polskim zasiadł Stanisław August Poniatow­ski (1732-1798). Wszechstronnie wykształcony i wychowany w religii katolickiej, w późniejszym okresie życia stał się deistą. Chociaż był on zwolennikiem idei oświecenia i członkiem loży masońskiej, to jednak względem Kościoła nie okazywał wrogości. Jako wielki mecenas nauki i sztuki, popierał on zakony zajmujące się wychowaniem i kształceniem młodzieży. Dzięki staraniom nuncjusza Saluzzo, przyjął on Hofbauera i Hübla na prywatnej audiencji, w czasie której z zainteresowaniem wysłuchał relacji na temat Zgromadzenia i jego Założyciela. Zgodził się chętnie na pozostanie redemptorystów w Warszawie i podjęcie przez nich działalności opiekuńczo-oświatowej, obiecując nawet pomoc materialną na utrzymanie szkoły i jej rozbudowę. Popierał on także starania redemptorystów o otrzymanie stałego uposażenia dla szkoły z Kasy Komisji Edukacji Narodowej. Do prowadzonej przez nich szkoły uczęszczało dwóch krewnych Stanisława Augusta: Wacław i Andrzej Poniatowscy. Nawet po wyjeździe do Grodna w styczniu 1795 r. król nadal troszczył się o ich utrzymanie. Zamierzał on także oddać redemptorystom kościół Opatrzności Bożej, który ślubował zbudować, jako wotum wdzięczności za ogłoszenie Konstytucji 3 Maja.

    Redemptoryści zachowali we wdzięcznej pamięci tę życzliwą postawę ostatniego króla polskiego. Przed wyjazdem Stanisława Augusta z Grodna do Petersburga w lutym 1797 r. Hofbauer napisał do niego pożegnalny list, w którym podziękował za okazaną pomoc oraz przyrzekł modlitewną pamięć wspólnoty warszawskiej. Po otrzymaniu wiadomości o śmierci króla (zmarł 12 lutego 1798 r.) redemptoryści odprawili 1 marca 1798 r. uroczyste nabożeństwo żałobne w jego intencji.

    Owocna praca i wzrost liczebny wspólnoty redemptorystów w Warszawie nie podobały się wielu ludziom, także okupacyjnym władzom francuskim i w 1808 r. usunęły redemptorystów z Warszawy. Ziarno wydało jednak plon i w 1883 r. Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela powróciło na tereny Polski (Mościska, dzisiejsza Ukraina), zapuszczając swoje korzenie – miejmy nadzieję, że na stałe – i jak niegdyś troszcząc się o głoszenie Ewangelii ubogim i upuszczonym, nie wykluczając także z pola swej pracy spraw społecznych i bycia głosem ludzi poszkodowanych oraz zapomnianych przez rządzących.

    Pełny życiorys św. Klemensa Hofbauera

    Charyzmat Zgromadzenia Redemptorystów – po co jesteśmy w Kościele?

    Obraz Jana Matejki został po raz pierwszy pokazany w krakowskich Sukiennicach w 1891 r., kiedy to redemptoryści już od 8 lat ponownie byli na polskich terenach, tym razem za sprawą Sługi Bożego o. Bernarda Łubieńskiego CSsR. Jan Matejko umieścił św. Klemensa na swym obrazie, nie tylko zaznaczając jego obecność w Warszawie w czasie Sejmu Czteroletniego i uchwalania Konstytucji 3 Maja, ale również w uznaniu jego wysiłków misyjno-duszpasterskich i stylu pracy redemptorystów, która ma za cel obok osobistego nawrócenia jednostek, także – jak to współcześnie formułują nasze Konstytucje – wyzwolenie całego człowieka i popieranie słusznych praw ludzi ubogich do sprawiedliwości i wolności. Św. Klemens czynił to tak, jak pozwalały ówczesne warunki i jednocześnie współbrzmiało to pięknie z celami Konstytucji 3 Maja i jej Ojców.

    inf. wł.

    Oryginalny obraz „Konstytucja 3 Maja”

    Konstytucja 3 Maja

    Obraz z zaznaczoną postacią św. Klemensa Hofbauera (1751-1820)

    Konstytucja 3 Maja

    Udostępnij